📌 Ne Zaman Kullanılır?

• ✅ 3D modelleme, animasyon, rendering, web 3D (glTF/GLB), ürün görselleştirme
• ⚠️ Öğrenme eğrisi yüksek, başlangıçta zor
• ❌ 2D tasarım (Photoshop/Illustrator kullan), basit grafik

Önerilen Kullanım: 3D model oluşturma + web export (Three.js ile) Alternatifler: Cinema 4D, Maya, 3ds Max (ücretli), SketchUp (mimari)

Blender (Temel / Basics)

Modelleme, animasyon ve renderlama için açık kaynaklı 3D oluşturma aracı.

Kısa Yollar (Shortcuts)

Navigasyon (Navigation)

Kısa Yol	Açıklama
Middle Mouse	Orbit (Döndür)
Shift + Middle Mouse	Pan (Kaydır)
Scroll	Zoom (Yaklaş/Uzaklaş)
Numpad 1	Front view (Ön görünüm)
Numpad 3	Right view (Sağ görünüm)
Numpad 7	Top view (Üst görünüm)
Ctrl + Numpad 1	Back view (Arka görünüm)
Ctrl + Numpad 3	Left view (Sol görünüm)
Ctrl + Numpad 7	Bottom view (Alt görünüm)
Numpad 5	Toggle perspective/orthographic
Numpad 0	Camera view (Kamera görünümü)
Numpad .	Focus on selected (Seçiliye odaklan)
Home	View all (Tümünü göster)
Z	Shading pie menu

Object Mode (Nesne Modu)

Kısa Yol	Açıklama
G	Grab / Move (Taşı)
R	Rotate (Döndür)
S	Scale (Ölçekle)
G/R/S + X/Y/Z	Eksen boyunca işlem
Shift + A	Add menu (Yeni nesne ekle)
X or Delete	Delete selected (Sil)
Ctrl + A	Apply menu (transform uygula)
Shift + D	Duplicate (Kopyala)
Alt + D	Linked duplicate (Bağlı kopya)
H	Hide selected (Gizle)
Alt + H	Unhide all (Tümünü göster)
Ctrl + J	Join objects (Birleştir)
Ctrl + P	Set parent (Üst nesne ata)
N	Toggle sidebar panel
T	Toggle toolbar

Edit Mode (Düzenleme Modu)

Kısa Yol	Açıklama
Tab	Toggle Object/Edit mode
1	Vertex select mode (Köşe)
2	Edge select mode (Kenar)
3	Face select mode (Yüz)
E	Extrude (Uzat)
I	Inset faces (İç yüz ekle)
Ctrl + R	Loop cut (Döngü kesimi)
K	Knife tool (Bıçak)
F	Fill / Create face (Yüz oluştur)
M	Merge vertices (Köşeleri birleştir)
P	Separate selection (Ayır)
Ctrl + B	Bevel (Pah kır)
Alt + Click	Select edge loop
L	Select linked (Bağlı seç)
A	Select all / deselect all

Shading Modes (Z Menu)

Mod	Açıklama
Wireframe	Sadece tel kafes
Solid	Varsayılan gri gölgeleme
Material Preview	Materyal önizleme (HDRI ışık)
Rendered	Tam render önizleme

---

Temel Navigasyon (Basic Navigation)

Viewport

• Orbit: Orta fare tuşu sürükle
• Pan: Shift + Orta fare tuşu
• Zoom: Kaydırma tekeri
• Focus: Nesneyi seç ve Numpad . bas
• Numpad yoksa: Edit > Preferences > Input > Emulate Numpad

Object Mode vs Edit Mode

Özellik	Object Mode	Edit Mode
Amaç	Tüm nesneyi taşı/döndür/ölçekle	Vertex/edge/face düzenle
Geçiş	Varsayılan mod	Tab ile geçiş
Seçim	Tüm nesneler	Geometri bileşenleri
Ekleme	Shift + A yeni nesne	Shift + A mesh primitive

---

Basit Modelleme İş Akışı (Simple Modeling Workflow)

1. Primitive ile başla: Shift + A > Mesh > Cube/Sphere/Cylinder
2. Edit Mode'a geç: Tab
3. Geometri seç: 1/2/3 ile vertex/edge/face modu
4. Araçlarla modelle:
   • E extrude (Uzat)
   • Ctrl + R loop cut (Kesim ekle)
   • S scale (Ölçekle)
   • G move (Taşı)
   • I inset (İç yüz)
   • Ctrl + B bevel (Pah)
5. Subdivision Surface modifier ekle: Sağ panel > Modifier > Subdivision Surface
6. Smooth shading: Sağ tıkla > Shade Smooth
7. Transform uygula: Ctrl + A > All Transforms (export öncesi zorunlu)

---

Değiştiriciler (Modifiers)

Non-destructive geometri işlemleri — uygulayana kadar geri alınabilir.

Modifier	Açıklama	Kullanım
Subdivision Surface	Mesh'i yumuşatma (smooth)	Organik modelleme
Mirror	Simetrik modelleme (X/Y/Z ekseni)	Karakter, araç
Boolean	Union, Difference, Intersect	Delik açma, birleştirme
Array	Tekrarlayan kopyalar (offset)	Çit, merdiven, zincir
Solidify	Yüzeye kalınlık ekleme	Duvar, cam, kaplama
Bevel	Kenarları yumuşatma	Gerçekçi kenarlar
Decimate	Polygon sayısını azaltma	Web optimizasyon
Shrinkwrap	Mesh'i başka mesh'e yapıştırma	Giysi, yüzey kaplama

Modifier Kullanım Kuralları (Modifier Usage Rules)

• Stack sırası önemli: Üst modifier önce uygulanır
• Apply: Modifier'ı kalıcı yapma (geri alınamaz)
• Non-destructive: Apply etmeden parametreleri değiştirebilirsiniz
• Performans: Çok fazla modifier stack'i yavaşlatır — gerektiğinde apply edin
• Export öncesi: Bazı modifier'lar export'ta otomatik uygulanır (glTF için)

---

Materyal ve Gölgeleme (Materials & Shading)

Principled BSDF

En yaygın kullanılan shader — çoğu materyal için yeterli:

Parametre	Açıklama	Örnek Değer
Base Color	Ana renk veya texture	Renk veya görsel
Metallic	Metal mi?	0 = plastik, 1 = metal
Roughness	Pürüzsüzlük	0 = ayna, 1 = mat
Normal	Yüzey detayı (bump)	Normal map bağlama
Alpha	Saydamlık	0 = saydam, 1 = opak
Emission	Işık yayma	Neon, ekran, ışık
IOR	Kırılma indeksi	Cam: 1.45, Su: 1.33

Materyal Oluşturma (Creating Materials)

1. Nesneyi seçin
2. Properties panel > Material sekmesi
3. New ile yeni materyal oluşturun
4. Principled BSDF parametrelerini ayarlayın
5. Birden fazla nesne aynı materyali paylaşabilir

Node Editor (Shader Editor)

Materyal düzenleme için görsel node sistemi:

• Shift + A ile node ekle
• Sık kullanılan node'lar:
  • Image Texture: görsel dosyası yükleme (diffuse, normal, roughness map)
  • Color Ramp: renk geçişi kontrolü
  • MixRGB: renkleri karıştırma
  • Noise/Voronoi Texture: procedural doku
  • Bump / Normal Map: yüzey detayı
  • Mapping + Texture Coordinate: texture pozisyon/ölçek/dönüş

Procedural vs Image Texture

Özellik	Procedural	Image Texture
Kaynak	Matematiksel	Görsel dosyası
Çözünürlük	Sınırsız	Dosya boyutuna bağlı
Kontrol	Parametreler ile	UV mapping gerekli
Boyut	Dosya boyutu 0	Büyük olabilir
Kullanım	Soyut, organik	Fotorealistik

---

UV Açma (UV Unwrapping)

UV Nedir? (What is UV?)

3D yüzeyi 2D'ye açma — texture'ın mesh üzerinde nereye denk geleceğini belirleme.

Temel UV İşlemleri (Basic UV Operations)

1. Edit Mode'a geçin (Tab)
2. UV açılacak yüzleri seçin (A ile tümü)
3. U menüsünü açın:

Yöntem	Kullanım
Unwrap	Seam'lere göre açma (en yaygın)
Smart UV Project	Otomatik — hızlı ama düşük kalite
Cube Projection	Küp şeklindeki nesneler
Cylinder Projection	Silindirik nesneler
Sphere Projection	Küresel nesneler

Kesim Çizgisi (Mark Seam)

• Edit Mode'da kenar seç > Edge menu > Mark Seam
• Seam nereye koyulmalı: görünmeyen kenarlar, keskin köşeler, doğal ayırma noktaları
• İyi seam = düzgün UV = düzgün texture

UV Editor

• UV Editing workspace'ine geçin
• UV adalarını seçin, taşıyın, ölçekleyin, döndürün
• Texture'ı önizlemede görün
• Overlap (üstüste binme) olmamasına dikkat edin

Texture Baking

High-poly modelden low-poly modele detay aktarma:

• Normal Map baking: Yüzey detayını texture olarak kaydetme
• AO (Ambient Occlusion) baking: Gölge bilgisini texture'a pişirme
• Web için kritik: High-poly model yerine low-poly + baked textures kullanın

---

Işıklandırma (Lighting)

HDRI Environment

• World Properties > Surface > Color > Environment Texture
• HDRI dosyası yükleyin (Poly Haven, HDRI Haven — ücretsiz kaynaklar)
• Gerçekçi çevre ışığı ve yansımaları sağlar
• Strength ile ışık yoğunluğu ayarlayın

Işık Türleri (Light Types)

Tür	Açıklama	Kullanım
Point	Noktasal ışık, her yöne	Ampul, mum
Sun	Paralel ışık, uzaktan	Dış mekan, güneş ışığı
Spot	Konik ışık, yönlü	Sahne ışığı, spot aydınlatma
Area	Yüzeysel ışık, yumuşak	Stüdyo, softbox

Three-Point Lighting (Üç Nokta Aydınlatma)

Standart aydınlatma kurulumu:

1. Key Light: Ana ışık — en parlak, sabit açı (45 derece)
2. Fill Light: Dolgu ışık — gölgeleri yumuşatma (key'in karşı tarafı, daha zayıf)
3. Rim/Back Light: Arkadan ışık — nesneyi arka plandan ayırma

---

Renderlama (Rendering)

Cycles vs Eevee

Özellik	Cycles	Eevee
Tür	Path tracing (gerçekçi)	Rasterization (hızlı)
Kalite	Çok yüksek	İyi
Hız	Yavaş	Çok hızlı
GPU desteği	CUDA, OptiX, HIP	OpenGL
Yansımalar	Fiziksel olarak doğru	Screen-space (sınırlı)
Gölge	Doğru	Yaklaşık
Kullanım	Final render, ürün görseli	Preview, oyun, real-time

Render Ayarları (Render Settings)

• Samples: Cycles için 128-512 (denoising ile), Eevee için 64 yeterli
• Denoising: Intel Open Image Denoise veya OptiX — gürültü azaltma
• Resolution: Çıktı boyutu (1920x1080 standart, 4K: 3840x2160)
• Output format: PNG (saydam), JPEG (hızlı), OpenEXR (HDR — compositing)

Compositing (Post-Processing)

• Render sonrası düzenleme — Compositing workspace
• Node bazlı: Render sonucunu işleyin (brightness, contrast, glare, blur, color correction)
• Use Nodes ve Backdrop aktif edin

---

Animasyon (Animation)

Keyframe Temelleri (Keyframe Basics)

• Nesneyi seç, özelliğini değiştir, I tuş ile keyframe ekle
• Keyframe türleri: Location, Rotation, Scale, LocRotScale
• Timeline'da keyframe'leri görün ve düzenleyin
• Alt + I ile keyframe sil

Zaman Çizelgesi (Timeline)

• Play/Pause: Space
• Frame range: Start/End frame ayarla
• Frame atla: Sol/Sağ ok tuşları
• Başlangıca dön: Shift + Sol Ok

Grafik Düzenleyici (Graph Editor)

• Keyframe'ler arası interpolasyon eğrilerini düzenleme
• Linear: Sabit hız
• Bezier: Yumuşak hızlanma/yavaşalama
• Constant: Ani geçiş (step)
• T ile interpolasyon tipini değiştirin

Armature & Rigging (İskelet ve Rigleme / Temel)

• Armature: İskelet sistemi — kemiklerden (bone) oluşur
• Rigging: Mesh'i iskelet'e bağlama
• Shift + A > Armature ile iskelet ekle
• Edit Mode'da bone ekle (E ile extrude)
• Mesh'i seç, sonra Armature'u seç > Ctrl + P > Armature Deform
• Weight Paint ile hangi kemiğin hangi bölgesi hareket ettirdiğini ayarlama

Shape Keys (Şekil Anahtarları)

• Mesh'in farklı şekil varyasyonları (morph targets)
• Yüz animasyonu için ideal (gülüş, kızgınlık, göz kırpma)
• Object Data Properties > Shape Keys ile oluşturun
• Basis (temel) + Target (hedef şekil) arasında kaydırıcı ile geçiş

---

Dışa Aktarma Formatları (Export Formats)

Format	Kullanım	Açıklama
glTF (.gltf)	Web 3D	JSON bazlı, ayrı dosyalar
GLB (.glb)	Web 3D	Binary glTF, tek dosya — web için tercih
FBX (.fbx)	Game engines	Unity, Unreal Engine
OBJ (.obj)	Evrensel	Basit geometri, yaygın destek
STL (.stl)	3D baskı	3D printer için

Web Export (glTF/GLB) Optimizasyon

• Transform uygula: Ctrl + A > All Transforms — export öncesi zorunlu
• Polygon bütçesi: Web sahnesi için 10K-100K triangle hedef
• Texture boyutu: 512x512 veya 1024x1024 (web için yeterli, 4K gereksiz)
• Draco compression: glTF export ayarlarında aktif edin — mesh boyutunu %80-90 azaltır
• Hedef dosya boyutu: Tipik web sahnesi 5MB altı
• Test: Three.js (GLTFLoader), model-viewer, babylon.js ile test edin

Harici Optimizasyon Araçları (External Optimization Tools)

• gltf-transform: CLI ile texture sıkıştırma, mesh optimize
• gltfpack: Mesh quantization, simplification
• Squoosh/TinyPNG: Texture görsellerini sıkıştırma
• LOD (Level of Detail): Uzaktaki nesneler için düşük poly versiyon

---

İpuçları (Tips)

Modelleme (Modeling)

• Ctrl + A > All Transforms — export'tan önce mutlaka uygula
• Alt + Click edge loop seçimi — hızlı ve kullanışlı
• Low-poly workflow: basit mesh → Subdivision Surface modifier
• Ctrl + R (loop cut) ile detay sadece gereken yere ekleyin
• Shift + Z hızlı wireframe toggle

Organizasyon (Organization)

• Collections ile sahne organizasyonu (klasör mantığı)
• Nesneleri anlamlı isimlendirin (Cube.001 değil, "Masa_Ayagi")
• Bağımsız parçaları ayrı collection'lara koyun

Performans (Performance)

• Numpad yoksa: Preferences > Input > Emulate Numpad
• Undo Steps azaltın büyük projelerde: Preferences > System
• Auto-save aktif: Preferences > Save & Load
• Büyük sahnelerde Solid view'da çalışın, Rendered sadece kontrol için
• Sık kaydedin — ağır sahnelerde çökebilir
• File > External Data > Pack All ile tüm texture'ları dosyaya gömün (taşınabilirlik)

Web İçin (For Web)

• Polygon sayısını düşük tutun (Decimate modifier)
• Texture'ları bake edin (high-poly detay → low-poly model)
• glTF/GLB formatında export (web standardı)
• Draco compression aktif edin
• model-viewer web component ile hızlı 3D gösterim (iframe gibi basit)

---

İlgili Rehberler (Related Guides)

Tasarım (Design)

• Tasarım Genel Bakış
• Photoshop
• Illustrator
• CorelDRAW
• Canva
• Figma

Diğer Kategoriler (Other Categories)

• Frontend Genel Bakış
• Backend Genel Bakış
• Teknoloji Genel Bakış