🚀 Git & GitHub Eğitimi

Sık kullandığın Git/GitHub komutları için hızlı başvuru kartı.

Neden Versiyon Kontrolu?

✅ Her proje, versiyon kontrolu zorunlu
⚠️ Büyük binary dosyalar Git LFS ile yonetilmeli
Önerilen: Git + GitHub
Alternatifler: SVN, Mercurial, Perforce

⚙️ Git Config

🧹 Global Ayarları Temizleme

bash

rm ~/.git-credentials 2>/dev/null || true
git config --global credential.helper store

🆔 Kullanıcı Bilgisi Kaydetme

bash

git config --global user.name "fahri"
git config --global user.email "fahriaydin47@gmail.com"

🧰 Çalışma Alanını Git'e Çevir

bash

git init

🔍 Takip Durumunu Kontrol Et

bash

git status

📦 Dosyaları Staging Alanına Ekle

git add . → tüm değişiklikleri hazırla
git add test.txt → sadece belirtilen dosyayı ekle

💾 Commit & Geçmiş

bash

git commit -m "mesaj"
git log
git log --oneline

🔍 Farkları Gör

bash

git diff
git diff test.txt

♻️ Değişiklikleri Geri Al

bash

git restore test.txt
git restore .
git reset .

🐙 GitHub Remote İşlemleri

🌐 Remote Tanımla & Kontrol Et

git remote add origin https://github.com/CestnyTR/git-test.git
git remote -v → kayıtlı tüm remote adreslerini listele

🚀 İlk Push / Projeyi Gönder

bash

git push https://github.com/CestnyTR/git-test.git
git push -u origin master   # kalıcı takip için

🤝 Ortak Çalışma Akışı

📥 Repo Klonla

bash

git clone https://github.com/CestnyTR/git-test.git
git clone <proje-linki>

🛰️ Uzak Commit'leri İncele

bash

git fetch                        # remote'tan güncel veriyi indir
git diff master..origin/master   # lokal/remote farklarını gör

🔄 Değişiklikleri Birleştir

bash

git merge <branch>
git pull        # fetch + merge

🚢 Remote'a Gönder

bash

git push -u origin feature/login
git push --force   # pull yapmadan yükleme, dikkat ⚠️

🌿 Branch İşlemleri

👀 Hangi Branch'teyim?

bash

git branch

🔁 Branch Değiştir / Oluştur

bash

git switch -c <branch-adi>      # yeni branch
git switch <branch-adi>         # var olan branch'e geç

🗑️ Branch Silme

Lokal: git branch -d branch-adi
Lokal (zorla): git branch -D branch-adi
Remote listesi: git branch -r
Remote silme: git push origin --delete branch-adi

🔀 Branch Kodunu Ana Koda Birleştir

bash

git merge <branch-adi>
git merge feature/login

🧱 Commit Yönetimi

✏️ Son Commit'i Düzenle

bash

git commit --amend   # (nano'dan çıkış: Ctrl+X, Y)

🕰️ Eski Commit'lere Dön / Branch Gezisi

bash

git checkout <commit_id>
git checkout 0db7ee6
git checkout master   # ana branch'e dönüş

🔄 Reset Modları

bash

git reset --soft HEAD~1    # değişiklikleri staged bırak
git reset --mixed HEAD~1   # staging'den çıkar
git reset --hard HEAD~1    # tamamen geri al

🔙 Belli Commit'i Geri Al (Revert)

bash

git revert <commit_id>
git revert 530e3a4

🧭 Reflog: Silinen Commit'leri de Gör

bash

git reflog

📘 README İçerik Rehberi

🧩 Temel Bölümler

Logo (Varsa)
Proje Adı & Kısa Açıklama
İçindekiler
Kurulum
Kullanım
Özellikler
Katkıda Bulunma
Destek & İletişim
Lisans
Teşekkürler / Sponsorlar (Varsa)

🤖 READMEAI ile README Oluşturma

Ubuntu Sistem Güncelle
bash
```
sudo apt update
```
Python 3 (zaten kuruluysa tekrar gerekmez)
bash
```
sudo apt install python3
```

pipx Kurulumu ve PATH Ayarı

bash

sudo apt install pipx
pipx ensurepath
exec $SHELL   # veya terminali kapat-aç

READMEAI Bağımlılıkları (tiktoken derlemesi için)

bash

sudo apt install build-essential pkg-config python3-dev

Rust Kurulumu (READMEAI için gerekli)

bash

curl --proto '=https' --tlsv1.2 -sSf https://sh.rustup.rs | sh
. "$HOME/.cargo/env"

README-AI Kur / Yeniden Kur

bash

pipx uninstall readmeai   # varsa kaldır
pipx install readmeai
readmeai --help

Local Projeden README Üret

bash

readmeai --api offline -o README.md -r .
readmeai --api offline -o README.md -r /home/fahri/Desktop/git-course
readmeai --api offline -o output.md -r .

Ollama Kur ve Model Çalıştır

bash

curl -fsSL https://ollama.com/install.sh | sh
ollama run llama3

READMEAI'yi Ollama Modeliyle Çalıştır

bash

readmeai --api ollama --model llama3 -r https://github.com/CestnyTR/git-test
readmeai --api ollama --model llama3 -r ~/Desktop/<dosya-yolu>
readmeai --api ollama --model llama3 -o README.md -r https://github.com/CestnyTR/git-test

🐙 GitHub CLI — Mini Özet

GitHub CLI (gh), GitHub işlemlerini terminalden hızlı bir şekilde yapmanı sağlar.

📥 Kurulum

Ubuntu için:

bash

sudo apt install gh

Giriş yapmak:

bash

gh auth login

📦 Repo İşlemleri

🔹 Repo klonlama

bash

gh repo clone owner/repo

🔹 Yeni repo oluşturma

bash

gh repo create my-repo

Örnek:

bash

gh repo create my-repo --private --source .

🔄 Pull Request (PR) İşlemleri

🔹 Yeni PR açma

bash

gh pr create

🔹 PR'ları listeleme

bash

gh pr list

🔹 PR detayını görme

bash

gh pr view 123

🔹 PR birleştirme (Merge)

bash

gh pr merge 123

🔀 Issue İşlemleri

🔹 Issue oluşturma

bash

gh issue create --title "Bug found" --body "Details..."

🔹 Issue listeleme

bash

gh issue list

🔹 Issue görüntüleme

bash

gh issue view 15

🔧 Branch & Commit Yönetimi

🔹 Repo fork etme

bash

gh repo fork

🔹 Commit geçmişini tarayıcıda aç

bash

gh browse commits

🔗 GitHub Web'e Geçiş

Repo sayfasını tarayıcıda aç

bash

gh browse

PR veya Issue tarayıcıda aç

bash

gh pr view --web
gh issue view --web

🔐 Kimlik & Token İşlemleri

bash

gh auth status

Çıkış:

bash

gh auth logout

🧭 Kısa Özet Tablosu

İşlem	Komut
Repo klonla	`gh repo clone owner/repo`
Yeni repo oluştur	`gh repo create`
PR oluştur	`gh pr create`
PR listele	`gh pr list`
Issue oluştur	`gh issue create`
Issue listele	`gh issue list`
Tarayıcıda aç	`gh browse`
Giriş yap	`gh auth login`

daha fazla bilgi için : cli.github.com

⚔️ Git Merge & Rebase

🔀 Merge Akışı

bash

git switch -c doc/sum-docs
git commit -m "açıklama"
git push origin doc/sumdoc
git switch master
git pull
git merge docs/sum-docs
git merge docs/multiply --no-ff

Merge sonrası iki branch geçmişi korunur; --no-ff ile ayrı merge commit'i garanti edilir.

🔁 Rebase Akışı (ekip içi kullanımda dikkat)

bash

git switch -c doc/sum-docs
git switch master
git pull
git switch doc/sum-docs
git rebase master

Rebase temiz tarihçe sunar; ancak paylaşılan branch'lerde konflikt ve yeniden yazım riskine dikkat et.

🔙 Merge Geri Alma (Undo Merge)

Senaryo 1: Merge henüz push edilmedi (local)

bash

# Son merge'ü geri al — çalışma dizini korunur (working directory preserved)
git reset --merge ORIG_HEAD

# veya merge öncesi commit'e dön
git log --oneline -5        # merge commit'in hash'ini bul
git reset --hard HEAD~1      # ⚠️ Dikkat: değişiklikler kaybolur

Senaryo 2: Merge push edildi (remote'da var)

bash

# git revert ile merge commit'ini geri al (güvenli yol — yeni commit oluşturur)
# -m 1 = ana branch'i (main/master) koru, merge edilen branch'i geri al
git revert -m 1 <merge-commit-hash>

# Örnek:
git log --oneline -5
# a1b2c3d Merge branch 'feature/payment' into main   ← bu merge sorunlu
# d4e5f6g önceki commit

git revert -m 1 a1b2c3d
# Yeni bir "Revert" commit'i oluşur, merge'deki değişiklikler geri alınır
git push origin main

Senaryo 3: 2 önceki merge'ü geri alma

bash

# Geçmişe bak — hangi merge sorunlu?
git log --oneline --merges -5
# a1b2c3d Merge branch 'feature/payment'    ← 1. merge (son)
# x7y8z9w Merge branch 'feature/broken'     ← 2. merge (sorunlu olan)
# ...

# Sorunlu merge'ü revert et
git revert -m 1 x7y8z9w
git push origin main

Senaryo 4: Birden fazla merge'ü geri alma

bash

# Son 3 merge'ü sırayla geri al (en sondan başla)
git revert -m 1 <3.merge-hash>
git revert -m 1 <2.merge-hash>
git revert -m 1 <1.merge-hash>

# Veya tek seferde (commit oluşturmadan):
git revert -m 1 --no-commit <merge-hash-1>
git revert -m 1 --no-commit <merge-hash-2>
git commit -m "Revert: son 2 merge geri alındı"
git push origin main

`-m 1` vs `-m 2` ne demek?

bash

# Merge commit'in 2 parent'ı vardır:
#   -m 1 = ilk parent (ana branch, örn. main)
#   -m 2 = ikinci parent (merge edilen branch, örn. feature/x)

# -m 1 kullanırsan: feature branch değişikliklerini geri alırsın (genelde bu istenir)
# -m 2 kullanırsan: main'deki değişiklikleri geri alırsın (nadiren istenir)

Merge Geri Alma Karşılaştırma (Comparison)

Yöntem	Ne Zaman	Güvenli mi	Geçmiş
`git reset --merge ORIG_HEAD`	Henüz push etmediysen	⚠️ Geçmişi siler	Temiz
`git reset --hard HEAD~1`	Local, değişiklik önemli değilse	❌ Veri kaybı riski	Temiz
`git revert -m 1 <hash>`	Push edildiyse (önerilen)	✅ Güvenli	Revert commit kalır
`git revert --no-commit`	Birden fazla geri alma	✅ Güvenli	Tek commit

⚠️ Dikkat

git reset --hard push edilmiş commit'lerde kullanma — takım arkadaşlarının geçmişini bozar
Push edilmiş merge'lerde her zaman git revert kullan
Revert sonrası aynı branch'i tekrar merge etmek istersen dikkat: Git o değişiklikleri "zaten uygulandı" sanabilir. Çözüm: revert'in revert'ini yap (git revert <revert-commit-hash>)

Interactive Rebase

Interactive rebase, commit gecmisini yeniden duzenlemek için kullanilir. Son N commit uzerinde işlem yapilir:

bash

git rebase -i HEAD~5

Acilan editorde her satirin basinda bir komut bulunur. Kullanilabilecek komutlar:

Komut	Açıklama
`pick`	Commit'i oldugu gibi birak
`reword`	Commit mesajini değiştir (içerik ayni kalir)
`edit`	Commit'te dur, degisiklik yapilmasina izin ver
`squash`	Onceki commit ile birlestir, mesajlari birlestir
`fixup`	Onceki commit ile birlestir, bu commit'in mesajini at
`drop`	Commit'i tamamen sil

Pratik Senaryo: Son 3 Commit'i Birlestirme

Diyelim ki son 3 commit sunlar:

abc1234 feat: buton eklendi
def5678 fix: buton rengi duzeltildi
ghi9012 fix: buton boyutu ayarlandi

bash

git rebase -i HEAD~3

Editorde su sekilde değiştir:

pick abc1234 feat: buton eklendi
fixup def5678 fix: buton rengi duzeltildi
fixup ghi9012 fix: buton boyutu ayarlandi

Sonuç: Tek bir "feat: buton eklendi" commit'i kalir.

Commit Mesajini Degistirme

bash

git rebase -i HEAD~2

reword abc1234 eski mesaj
pick def5678 diger commit

Kaydet, ardindan acilan editorde yeni mesaji yaz.

Commit Siralama ve Silme

Editorde satirlarin sirasini degistirerek commit sirasini, drop yazarak commit'i silebilirsin:

pick def5678 ikinci commit
drop abc1234 silinecek commit
pick ghi9012 ucuncu commit

Dikkat: Push edilmis commit'ler uzerinde interactive rebase yapilmasi --force-with-lease gerektirir. Paylasilan branch'lerde dikkatli ol.

Git Hooks

Git Hooks, belirli Git olaylarinda otomatik calistirilacak script'ler tanimlamanizi sağlar. Hook dosyaları .git/hooks/ dizininde bulunur.

Temel Hook Turleri

Hook	Calistigi An	Kullanım Alani
`pre-commit`	`git commit` oncesi	Lint, format kontrolu, test
`commit-msg`	Commit mesaji yazildiktan sonra	Mesaj formati doğrulama
`pre-push`	`git push` oncesi	Test suite calistirma
`prepare-commit-msg`	Mesaj editoru acilmadan once	Otomatik mesaj sablonu
`post-merge`	Merge tamamlandiktan sonra	Bagimliliklari güncelleme

Örnek: pre-commit Hook

bash

#!/bin/sh
# .git/hooks/pre-commit

# Lint kontrolu
npm run lint
if [ $? -ne 0 ]; then
  echo "Lint hatalari var. Commit iptal edildi."
  exit 1
fi

# Hassas bilgi kontrolu
if grep -rn "API_KEY\|SECRET\|PASSWORD" --include="*.js" --include="*.ts" .; then
  echo "Hassas bilgi tespit edildi. Commit iptal edildi."
  exit 1
fi

bash

chmod +x .git/hooks/pre-commit

Örnek: commit-msg Hook

bash

#!/bin/sh
# .git/hooks/commit-msg

commit_msg=$(cat "$1")
pattern="^(feat|fix|docs|style|refactor|test|chore|perf|ci|build|revert)(\(.+\))?: .{1,72}$"

if ! echo "$commit_msg" | grep -qE "$pattern"; then
  echo "Commit mesaji Conventional Commits formatina uymuyor."
  echo "Ornek: feat(auth): login sayfasi eklendi"
  exit 1
fi

Husky + lint-staged Kurulumu

Husky, Git hook'larini proje bazinda yonetmeyi kolaylastirir. lint-staged ise sadece stage'lenmis dosyalar uzerinde işlem yapar.

bash

# Husky kurulumu
npm install -D husky lint-staged
npx husky init

# pre-commit hook tanimlama
echo "npx lint-staged" > .husky/pre-commit

package.json icine lint-staged konfigurasyonu:

json

{
  "lint-staged": {
    "*.{js,jsx,ts,tsx}": [
      "eslint --fix",
      "prettier --write"
    ],
    "*.{css,scss}": [
      "prettier --write"
    ],
    "*.{json,md}": [
      "prettier --write"
    ]
  }
}

commitlint Kurulumu

bash

npm install -D @commitlint/cli @commitlint/config-conventional

# commitlint konfigurasyonu
echo "module.exports = { extends: ['@commitlint/config-conventional'] };" > commitlint.config.js

# Husky ile entegrasyon
echo "npx --no -- commitlint --edit \$1" > .husky/commit-msg

İleri Seviye Git Komutları

Cherry-pick

Baska bir branch'teki belirli bir commit'i mevcut branch'e uygulamak için kullanilir:

bash

# Tek commit
git cherry-pick <commit-hash>

# Birden fazla commit
git cherry-pick <hash1> <hash2> <hash3>

# Commit yapmadan sadece degisiklikleri al
git cherry-pick --no-commit <commit-hash>

# Cakisma durumunda
git cherry-pick --continue   # cozumden sonra devam
git cherry-pick --abort      # islemi iptal et

Örnek senaryo: hotfix branch'indeki bir duzeltmeyi develop branch'ine almak:

bash

git switch develop
git cherry-pick a1b2c3d

Bisect ile Otomatik Bug Bulma

git bisect, binary search algoritmasi kullanarak hatanin hangi commit'te girdigini bulur:

bash

# Bisect baslatma
git bisect start

# Mevcut durumu "kotu" olarak isaretle
git bisect bad

# Calistigini bildigin eski bir commit'i "iyi" isaretle
git bisect good v1.0.0

# Git otomatik olarak ortadaki commit'e gecis yapar
# Test et ve sonuca gore:
git bisect good   # bu commit'te sorun yok
git bisect bad    # bu commit'te sorun var

# Bulunca bisect'i sonlandir
git bisect reset

Otomatik bisect (test script'i ile):

bash

git bisect start HEAD v1.0.0
git bisect run npm test

Git, test script'inin cikis koduna gore otomatik olarak iyi/kotu kararini verir ve hatali commit'i bulur.

Stash İleri Kullanım

bash

# Aciklama ile stash
git stash push -m "login sayfasi WIP"

# Sadece belirli dosyalari stash'le
git stash push -m "sadece css" -- src/style.css src/app.css

# Untracked dosyalari da dahil et
git stash -u

# Stash listesi
git stash list

# Belirli bir stash'i uygula (silmeden)
git stash apply stash@{2}

# Belirli bir stash'i uygula ve sil
git stash pop stash@{1}

# Stash icerigini gor
git stash show -p stash@{0}

# Stash'ten yeni branch olustur
git stash branch yeni-branch stash@{0}

# Tek bir stash sil
git stash drop stash@{1}

# Tum stash'leri temizle
git stash clear

Reflog ile Kayip Commit Kurtarma

git reflog, HEAD'in tüm hareketlerini kaydeder. Yanlis reset --hard veya silinen branch'teki commit'leri kurtarmak için kullanilir:

bash

# Reflog gecmisini gor
git reflog

# Ornek cikti:
# a1b2c3d HEAD@{0}: reset: moving to HEAD~3
# f4e5d6c HEAD@{1}: commit: onemli ozellik eklendi
## 7g8h9i0 HEAD@{2}: commit: baska bir degisiklik

# Kayip commit'e geri don
git reset --hard f4e5d6c

# Veya kayip commit'ten yeni branch olustur
git branch kurtarma-branch f4e5d6c

Silinen branch'i kurtarma:

bash

# Branch silindi
git branch -D feature/login

# Reflog'dan son commit'i bul
git reflog | grep "feature/login"

# Branch'i yeniden olustur
git branch feature/login <commit-hash>

Reflog kayitlari varsayılan olarak 90 gun saklanir.

Worktree İleri Kullanım

bash

# Mevcut branch'ten yeni worktree
git worktree add ../hotfix-branch hotfix/v2.1

# Yeni branch olusturarak worktree ekle
git worktree add -b feature/new-ui ../new-ui-work

# Tum worktree'leri listele
git worktree list

# Worktree kaldir
git worktree remove ../hotfix-branch

# Temizlik (silinen dizinlere ait referanslari kaldir)
git worktree prune

Worktree kullanım senaryolari:

Acil hotfix yaparken mevcut calismayi bozmamak
Ayni anda iki farkli branch'te code review yapmak
Uzun suren build sirasinda baska bir branch'te calismak

🧳 Git Stash

📥 Değişiklikleri Geçici Olarak Sakla

bash

git switch -c features/log
git switch -c features/mod
git switch features/log
git stash          # features/log'daki işleri gizle
git switch features/mod

git stash pop veya git stash apply ile geri alabilirsin.

🌲 git worktree

Tek repo içinde birden fazla çalışma dizini açarak aynı anda farklı özellikler geliştirmeye yarar.

➕ Worktree Ekle

bash

git worktree add ../calculator-feature
git worktree add ../bmi-calculator

➖ Worktree Kaldır

bash

git worktree remove ../calculator-feature
git worktree remove ../bmi-calculator

⚠️ Git Çakışmaları (Conflicts)

🔧 Çözüm Yöntemleri

bash

vim readme.md      # dosyayı aç, manuel çöz
git mergetool      # belirlediğin merge aracını çalıştır
git merge doc/readme-code

.gitignore Detayli Rehber

Pattern Syntax

Pattern	Açıklama	Örnek
`*`	Herhangi bir karakter dizisi (/ haric)	`*.log` tüm log dosyaları
`**`	Herhangi bir dizin derinligi	`**/test` tüm test klasorleri
`?`	Tek bir karakter	`file?.txt` file1.txt, fileA.txt
`[abc]`	Belirtilen karakterlerden biri	`file[0-9].txt`
`!`	Istisna (ignore'u geri al)	`!important.log`
`/` (basta)	Sadece root dizinde	`/build` sadece root'taki build
`/` (sonda)	Sadece dizinler	`logs/` sadece logs dizini

Örnek .gitignore Dosyasi

bash

# Derleme ciktilari
*.class
*.o
*.out
*.exe
dist/
build/

# Bagimlililklar
node_modules/
vendor/
__pycache__/
*.pyc
.venv/

# IDE ve editor
.vscode/
.idea/
*.iml
*.swp
*.swo
*~

# Isletim sistemi
.DS_Store
Thumbs.db
desktop.ini

# Ortam degiskenleri ve hassas dosyalar
.env
.env.local
.env.*.local
*.pem
*.key
credentials.json

# Log dosyalari
*.log
npm-debug.log*
yarn-debug.log*

# Test kapsami
coverage/
.nyc_output/

Global Gitignore

Tüm projeler için gecerli global ignore dosyasi:

bash

# Global gitignore olustur
git config --global core.excludesFile ~/.gitignore_global

~/.gitignore_global icerigi:

.DS_Store
Thumbs.db
*.swp
*.swo
*~
.idea/
.vscode/settings.json

Dil Bazli Sablonlar

Hazir sablonlar için: github/gitignore

bash

# gitignore.io uzerinden sablon olusturma
curl -sL https://www.toptal.com/developers/gitignore/api/node,react,visualstudiocode > .gitignore

Cache Temizleme

Zaten takip edilen bir dosyayi ignore listesine ekledikten sonra cache'i temizlemek gerekir:

bash

git rm -r --cached .
git add .
git commit -m "gitignore guncellemesi"

Workflow Stratejileri

GitFlow vs Trunk-Based vs GitHub Flow

Özellik	GitFlow	Trunk-Based	GitHub Flow
Ana branch'ler	`main` + `develop`	`main`	`main`
Feature branch	`feature/*`	Kisa omurlu (1-2 gun)	`feature/*`
Release yönetimi	`release/*` branch	Tag + feature flag	PR merge ile
Hotfix	`hotfix/*` branch	Dogrudan main'e	PR ile main'e
Karmasiklik	Yüksek	Düşük	Orta
Uygun oldugu ekip	Büyük ekipler, sürüm takvimi	CI/CD olgun ekipler	Küçük-orta ekipler
Deployment sikligi	Planlanan surumler	Surekli deployment	PR merge sonrasi

Conventional Commits

Commit mesajlari için standart format:

<tur>(<kapsam>): <aciklama>

[opsiyonel govde]

[opsiyonel alt bilgi]

Tur listesi:

Tur	Açıklama
`feat`	Yeni özellik
`fix`	Bug duzeltme
`docs`	Dokumantasyon degisikligi
`style`	Kod formatlama (islevsel degisiklik yok)
`refactor`	Kod yeniden yapılandırma
`test`	Test ekleme/duzeltme
`chore`	Build, CI, bagimlillik güncelleme
`perf`	Performans iyilestirme
`ci`	CI/CD degisiklikleri
`build`	Build sistemi degisiklikleri
`revert`	Onceki commit'i geri alma

Breaking change belirtme:

bash

feat(api)!: kullanici endpoint'i degistirildi

BREAKING CHANGE: /users endpoint'i /v2/users olarak tasindi.
Eski endpoint 3 ay sonra kaldirilacak.

PR Best Practices

PR boyutunu küçük tut (ideal: 200-400 satir degisiklik)
Aciklayici baslik ve açıklama yaz
Ilgili Issue'yu referansla (Closes #123)
Self-review yap, PR acmadan once kendi kodunu incele
Ekran goruntuleri veya GIF ekle (UI degisikliklerinde)
Draft PR kullanarak erken geri bildirim al
CI/CD pipeline'in gectiginden emin ol
En az 1 reviewer ata

Branch Isimlendirme Kurallari

<tur>/<kisa-aciklama>

Tur	Örnek
`feature/`	`feature/user-authentication`
`fix/`	`fix/login-redirect-bug`
`hotfix/`	`hotfix/security-patch`
`docs/`	`docs/api-documentation`
`refactor/`	`refactor/database-layer`
`test/`	`test/payment-integration`
`chore/`	`chore/update-dependencies`
`release/`	`release/v2.1.0`

Git Config ve Alias

Faydali Alias'lar

bash

git config --global alias.st status
git config --global alias.co checkout
git config --global alias.br branch
git config --global alias.ci commit
git config --global alias.lg "log --oneline --graph --all --decorate"
git config --global alias.last "log -1 HEAD --stat"
git config --global alias.unstage "reset HEAD --"
git config --global alias.undo "reset --soft HEAD~1"
git config --global alias.amend "commit --amend --no-edit"
git config --global alias.branches "branch -a --sort=-committerdate"
git config --global alias.stash-all "stash save --include-untracked"
git config --global alias.graph "log --graph --abbrev-commit --decorate --format=format:'%C(bold blue)%h%C(reset) - %C(bold green)(%ar)%C(reset) %C(white)%s%C(reset) %C(dim white)- %an%C(reset)%C(auto)%d%C(reset)'"

Alias	Komut	Açıklama
`git st`	`git status`	Hızlı durum kontrolu
`git co`	`git checkout`	Branch değiştirme kisayolu
`git br`	`git branch`	Branch listeleme
`git ci`	`git commit`	Hızlı commit
`git lg`	`git log --oneline --graph --all`	Görsel commit gecmisi
`git last`	`git log -1 HEAD --stat`	Son commit detayi
`git unstage`	`git reset HEAD --`	Stage'den cikarma
`git undo`	`git reset --soft HEAD~1`	Son commit'i geri al

Conditional Includes

Farkli projeler için farkli Git konfigurasyonlari kullanmak mumkundur:

~/.gitconfig:

ini

[user]
    name = Fahri Aydin
    email = fahri@personal.com

[includeIf "gitdir:~/work/"]
    path = ~/.gitconfig-work

[includeIf "gitdir:~/opensource/"]
    path = ~/.gitconfig-oss

~/.gitconfig-work:

ini

[user]
    email = fahri@company.com
    signingkey = WORK_GPG_KEY
[commit]
    gpgsign = true

Bu sayede ~/work/ altindaki tüm projelerde is e-postasi ve GPG anahtari otomatik kullanilir.

Güvenlik

Signed Commits (GPG/SSH)

Commit'lerin gercekten sizden geldigini dogrulamak için imzalama:

GPG ile imzalama:

bash

# GPG anahtari olustur
gpg --full-generate-key

# Anahtar ID'sini bul
gpg --list-secret-keys --keyid-format=long
# sec   rsa4096/ABCDEF1234567890 2024-01-01

# Git'e tanimla
git config --global user.signingkey ABCDEF1234567890
git config --global commit.gpgsign true

# Publick key'i GitHub'a ekle
gpg --armor --export ABCDEF1234567890
# Ciktiyi GitHub > Settings > SSH and GPG keys > New GPG key

SSH ile imzalama (Git 2.34+):

bash

git config --global gpg.format ssh
git config --global user.signingkey ~/.ssh/id_ed25519.pub
git config --global commit.gpgsign true

Hassas Dosyaları Koruma

.gitignore ile hassas dosyaları repo disinda tut:

.env
.env.*
*.pem
*.key
*.p12
credentials.json
service-account.json

Yanlis commit edilen hassas bilgiyi gecmisten temizleme:

bash

# git-filter-repo ile (onerilen)
pip install git-filter-repo
git filter-repo --path credentials.json --invert-paths

# BFG Repo Cleaner ile
java -jar bfg.jar --delete-files credentials.json
java -jar bfg.jar --replace-text passwords.txt
git reflog expire --expire=now --all
git gc --prune=now --aggressive

git-secrets

AWS anahtarlari gibi hassas bilgilerin yanlis commit edilmesini onler:

bash

# Kurulum
brew install git-secrets   # macOS
# veya kaynaktan kurulum

# Repo'ya ekle
git secrets --install
git secrets --register-aws

# Tum yeni repo'lara otomatik ekle
git secrets --install ~/.git-templates/git-secrets
git config --global init.templateDir ~/.git-templates/git-secrets

BFG Repo Cleaner

Repo gecmisinden büyük dosyaları veya hassas bilgileri temizlemek için git filter-repo'dan daha hızlı bir alternatif:

bash

## 100MB'dan buyuk dosyalari sil
java -jar bfg.jar --strip-blobs-bigger-than 100M

# Belirli dosyalari sil
java -jar bfg.jar --delete-files "*.zip"

# Temizlik
git reflog expire --expire=now --all
git gc --prune=now --aggressive

# Zorunlu push (dikkatli ol)
git push --force-with-lease

📦 Git LFS ile Büyük Dosyaları Yönet

🧭 Takip Etme & Çekme

bash

git lfs track "big-file.txt"
git lfs pull

🧹 git filter-repo (geçmiş temizleme)

bash

pip install git-filter-repo
git filter-repo --path file-name --invert
git log -p | grep "API_KEY"
# replace.txt dosyasında:
sk-apikey==>REDACTED
git filter-repo --replace-text replace.txt

git filter-repo uzak repodaki geçmişi yeniden yazar; dikkatle kullan.

🧩 git submodule

Repo içinde repo kullanımı – ortak modüller için ideal yapıdır

✔ Submodule Nedir?

Bir Git reposu içine, bağımsız çalışan başka bir Git reposunu eklemeye "submodule" denir.
Ana repo yalnızca submodule'ün hangi commit'te olduğunu kaydeder.

✔ Ne Zaman Kullanılır?

Ortak kod birden fazla projede kullanılıyorsa
Kütüphane/modül bağımsız gelişiyorsa
Kod tekrarından kaçınmak istiyorsan

✔ Submodule Ekleme (ilk kurulum)

bash

git submodule add <repo-url> <klasor-adi>
# Örnek: git submodule add https://github.com/org/shared-lib libs/shared-lib

# Ana repo ilk kez klonlandığında submodule dosyalarını çekmek için:
git submodule update --init --recursive

✔ Submodule Güncelleme

bash

# Submodule içindeki origin'den en son commitleri çek
git submodule update --remote <klasor-adi>

# Tüm submodule'leri tek seferde güncelle
git submodule update --remote --recursive

✔ Çalışma durumu ve referans görme

bash

git submodule status          # Her submodule hangi commit'te
git -C <klasor-adi> status    # Submodule içinden normal git status

✔ Submodule ile klonlama

bash

# Ana repoyu klonla + submodule'leri de indir
git clone --recurse-submodules <repo-url>

# Normal klonladıysan sonradan indir:
git submodule update --init --recursive

✔ Submodule Silme (temiz kaldırma)

bash

## 1) Git index'inden kaldır
git rm -f <klasor-adi>

## 2) Submodule config'lerini temizle
rm -rf .git/modules/<klasor-adi>

## 3) Dosya klasörünü sil
rm -rf <klasor-adi>

🌳 git subtree

Harici repo içeriğini belirli bir klasöre gömerek tek repo içinde yönetme yöntemi

✔ Subtree Nedir?

Başka bir repo içeriğini alt klasör olarak ekler, tek git geçmişi içinde yaşar.
Submodule'den farkı: Ayrı .git tutulmaz; tek repo klonuyla her şey gelir.

✔ Ne Zaman Kullanılır?

Harici kütüphane kodunu repo içinde taşıyıp tek komutla klonlamak istiyorsan
Submodule karmaşıklığından kaçmak ve tek commit akışı istiyorsan

✔ Remote Ekle

bash

git remote add upstream-lib <repo-url>
git remote -v   # doğrula

✔ Subtree Ekleme

bash

git subtree add --prefix=<klasor> upstream-lib <branch> --squash
# Örnek:
git subtree add --prefix=libs/shared upstream-lib main --squash

✔ Harici Repo Güncelleme (Pull)

bash

git subtree pull --prefix=<klasor> upstream-lib <branch> --squash
# Örnek:
git subtree pull --prefix=libs/shared upstream-lib main --squash

✔ Kendi Değişikliklerini Harici Repo'ya Gönderme (Push)

bash

git subtree push --prefix=<klasor> upstream-lib <branch>

✔ İpucu

--squash geçmişi tek commit'te toplar, ana repo geçmişini sade tutar.
--prefix alt klasör adını belirtir; aynı remote ile birden çok klasör yönetilebilir.

Kaynak video: https://www.youtube.com/watch?v=iNgeJhjiM5E&list=PLh9tR6B_Q32rDSbSaN7Xw9Geba0Va7kpd

✔ Submodule vs Subtree Hızlı Karşılaştırma

Özellik	Submodule	Subtree
Klonlama	`git clone` sonrası `git submodule update --init` gerekir	Tek klonla tüm içerik gelir
Bağımsız repo geçmişi	Ayrı `.git` klasörüyle saklanır	Ana repo geçmişinde birleşir
Güncelleme	`git submodule update --remote`	`git subtree pull --prefix=...`
Eşitleme	Submodule içinde commit + ana repo referansı	Normal commit akışı içinde kalır
Kullanım durumu	Aynı modül birden çok projede paylaşılıyorsa	Harici kodu tek repo halinde yönetmek

İpucu: Submodule, bağımsız sürümlemeye ihtiyaç duyduğunda; Subtree, tek akışta kalmak istediğinde daha uygundur.

📦 Git bundle

Bundled arşivler tek bir dosyaya tüm repo geçmişini koyup offline paylaşmak için kullanılır.

🔗 Kullanım

bash

git bundle create repo.bundle --all     # bundle oluştur
ls
cd ..
mkdir test-bundle && cd test-bundle
git clone ../git-course/repo.bundle .   # örnek import

Tips ve Puf Noktalari

Görsel Log

bash

# Dallanma yapisini gorsel olarak gor
git log --oneline --graph --all --decorate

# Belirli dosyanin gecmisini gor
git log --oneline --follow -- dosya.txt

# Belirli bir yazarin commit'leri
git log --author="fahri" --oneline

# Tarih araliginda commit'ler
git log --after="2024-01-01" --before="2024-06-30" --oneline

force-with-lease vs force

bash

# TEHLIKELI: Baskalarinin push'larini ezer
git push --force

# GUVENLI: Baskasi push yaptiysa reddeder
git push --force-with-lease

--force-with-lease her zaman --force yerine tercih edilmelidir. Remote'ta sizin bilmediginiz yeni commit varsa islemi reddeder.

Amend Dikkat Noktalari

bash

# Son commit'i degistir (henuz push edilmemisse guvenli)
git commit --amend -m "duzeltilmis mesaj"

# Dosya ekleyip commit'i guncelle
git add unutulan-dosya.txt
git commit --amend --no-edit

Push edilmis commit uzerinde amend yapilmasi --force-with-lease gerektirir. Paylasilan branch'lerde dikkatli olun.

.gitattributes

Dosya turlerine gore Git davranislarini belirler:

# Satir sonu normalizasyonu
* text=auto
*.sh text eol=lf
*.bat text eol=crlf

# Binary dosyalar
*.png binary
*.jpg binary
*.pdf binary
*.zip binary

# Git LFS
*.psd filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text
*.ai filter=lfs diff=lfs merge=lfs -text

# Diff gosterimi
*.min.js -diff
*.min.css -diff

# Merge stratejisi
package-lock.json merge=ours
yarn.lock merge=ours

Diger Faydali Komutlar

bash

# Dosyayi tum gecmiste ara
git log --all --full-history -- "**/dosya-adi.txt"

# Kim, ne zaman, hangi satiri degistirdi
git blame dosya.txt

# Belirli satirlari blame
git blame -L 10,20 dosya.txt

# Commit'teki degisiklikleri gor
git show <commit-hash>

# Iki branch arasindaki fark
git diff branch1..branch2

# Degisikliklerin istatistigi
git diff --stat HEAD~5

# Tum remote branch'leri guncelle ve silinen branch referanslarini temizle
git fetch --all --prune

# Repo boyutunu kontrol et
git count-objects -vH

Git Troubleshooting

Sikca Karsilasilan Sorunlar ve Cozumleri

Merge conflict cozumu:

bash

# Conflict olan dosyalari gor
git status

# Dosyayi ac ve conflict isaretlerini temizle
# <<<<<<< HEAD
# Sizin degisikliginiz
# =======
# Gelen degisiklik
# >>>>>>> branch-adi

# Cozumden sonra
git add <cozulen-dosya>
git commit

Yanlis branch'e commit yapildi:

bash

# Commit'i geri al ama degisiklikleri koru
git reset --soft HEAD~1

# Dogru branch'e gec
git switch dogru-branch

# Degisiklikleri commit et
git add .
git commit -m "dogru branch'e tasinmis commit"

Detached HEAD durumu:

bash

# Neredesin kontrol et
git status
# HEAD detached at abc1234

# Mevcut durumu yeni branch olarak kaydet
git switch -c kurtarma-branch

# Veya mevcut branch'e geri don
git switch main

Push reddedildi (non-fast-forward):

bash

# Once remote degisiklikleri al
git pull --rebase origin main

# Conflict varsa coz, sonra devam et
git rebase --continue

# Push et
git push origin main

Büyük dosya hatasi:

bash

# Dosyayi LFS'e tasi
git lfs track "*.psd"
git add .gitattributes
git add dosya.psd
git commit -m "buyuk dosya LFS'e tasinidi"

# Gecmisten buyuk dosyayi temizle
git filter-repo --strip-blobs-bigger-than 50M

Performans Iyilestirme

bash

# Repo'yu optimize et
git gc --aggressive --prune=now

# Shallow clone (buyuk repo'larda hizli klonlama)
git clone --depth 1 <repo-url>

# Partial clone (blob'suz klonlama)
git clone --filter=blob:none <repo-url>

# Sparse checkout (sadece belirli klasorleri indir)
git sparse-checkout init --cone
git sparse-checkout set src/frontend docs

Git Maintenance (Otomatik Bakim)

bash

# Otomatik bakim planla
git maintenance start

# Manuel bakim calistir
git maintenance run --task=gc
git maintenance run --task=commit-graph
git maintenance run --task=prefetch

Git ile Calismada Altin Kurallar

Sik commit yap -- Küçük, anlamli commit'ler büyük monolitik commit'lerden iyidir
Anlamli commit mesajlari yaz -- "fix" degil, "fix: login sayfasinda sifre doğrulama hatasi duzeltildi"
Main/master branch'ine dogrudan push yapma -- PR süreci kullan
Push etmeden once pull yap -- Conflict'leri erken yakala
force yerine force-with-lease kullan -- Baskalarinin calismasini korur
Hassas bilgileri commit etme -- .env, API key, sifre
Branch'leri temiz tut -- Merge edilen branch'leri sil
.gitignore'u projenin basinda oluştur -- Gereksiz dosyalar repo'ya girmesin
Tag kullan -- Release noktalarini isaretlemek için git tag -a v1.0.0 -m "ilk sürüm"
Backup planin olsun -- Remote repo + local backup

🚀 Git & GitHub Eğitimi ​

⚙️ Git Config ​

🧹 Global Ayarları Temizleme ​

🆔 Kullanıcı Bilgisi Kaydetme ​

🧰 Çalışma Alanını Git'e Çevir ​

🔍 Takip Durumunu Kontrol Et ​

📦 Dosyaları Staging Alanına Ekle ​

💾 Commit & Geçmiş ​

🔍 Farkları Gör ​

♻️ Değişiklikleri Geri Al ​

🐙 GitHub Remote İşlemleri ​

🌐 Remote Tanımla & Kontrol Et ​

🚀 İlk Push / Projeyi Gönder ​

🤝 Ortak Çalışma Akışı ​

📥 Repo Klonla ​

🛰️ Uzak Commit'leri İncele ​

🔄 Değişiklikleri Birleştir ​

🚢 Remote'a Gönder ​

🌿 Branch İşlemleri ​

👀 Hangi Branch'teyim? ​

🔁 Branch Değiştir / Oluştur ​

🗑️ Branch Silme ​

🔀 Branch Kodunu Ana Koda Birleştir ​

🧱 Commit Yönetimi ​

✏️ Son Commit'i Düzenle ​

🕰️ Eski Commit'lere Dön / Branch Gezisi ​

🔄 Reset Modları ​

🔙 Belli Commit'i Geri Al (Revert) ​

🧭 Reflog: Silinen Commit'leri de Gör ​

📘 README İçerik Rehberi ​

🧩 Temel Bölümler ​

🤖 READMEAI ile README Oluşturma ​

🐙 GitHub CLI — Mini Özet ​

📥 Kurulum ​

📦 Repo İşlemleri ​

🔹 Repo klonlama ​

🔹 Yeni repo oluşturma ​

🔄 Pull Request (PR) İşlemleri ​

🔹 Yeni PR açma ​

🔹 PR'ları listeleme ​

🔹 PR detayını görme ​

🔹 PR birleştirme (Merge) ​

🔀 Issue İşlemleri ​

🔹 Issue oluşturma ​

🔹 Issue listeleme ​

🔹 Issue görüntüleme ​

🔧 Branch & Commit Yönetimi ​

🔹 Repo fork etme ​

🔹 Commit geçmişini tarayıcıda aç ​

🔗 GitHub Web'e Geçiş ​

Repo sayfasını tarayıcıda aç ​

PR veya Issue tarayıcıda aç ​

🔐 Kimlik & Token İşlemleri ​

🧭 Kısa Özet Tablosu ​

⚔️ Git Merge & Rebase ​

🔀 Merge Akışı ​

🔁 Rebase Akışı (ekip içi kullanımda dikkat) ​

🔙 Merge Geri Alma (Undo Merge) ​

Senaryo 1: Merge henüz push edilmedi (local) ​

Senaryo 2: Merge push edildi (remote'da var) ​

Senaryo 3: 2 önceki merge'ü geri alma ​

Senaryo 4: Birden fazla merge'ü geri alma ​

-m 1 vs -m 2 ne demek? ​

Merge Geri Alma Karşılaştırma (Comparison) ​

Interactive Rebase ​

Pratik Senaryo: Son 3 Commit'i Birlestirme ​

Commit Mesajini Degistirme ​

Commit Siralama ve Silme ​

Git Hooks ​

Temel Hook Turleri ​

Örnek: pre-commit Hook ​

Örnek: commit-msg Hook ​

Husky + lint-staged Kurulumu ​

commitlint Kurulumu ​

İleri Seviye Git Komutları ​

Cherry-pick ​

Bisect ile Otomatik Bug Bulma ​

Stash İleri Kullanım ​

Reflog ile Kayip Commit Kurtarma ​

Worktree İleri Kullanım ​

🚀 Git & GitHub Eğitimi

⚙️ Git Config

🧹 Global Ayarları Temizleme

🆔 Kullanıcı Bilgisi Kaydetme

🧰 Çalışma Alanını Git'e Çevir

🔍 Takip Durumunu Kontrol Et

📦 Dosyaları Staging Alanına Ekle

💾 Commit & Geçmiş

🔍 Farkları Gör

♻️ Değişiklikleri Geri Al

🐙 GitHub Remote İşlemleri

🌐 Remote Tanımla & Kontrol Et

🚀 İlk Push / Projeyi Gönder

🤝 Ortak Çalışma Akışı

📥 Repo Klonla

🛰️ Uzak Commit'leri İncele

🔄 Değişiklikleri Birleştir

🚢 Remote'a Gönder

🌿 Branch İşlemleri

👀 Hangi Branch'teyim?

🔁 Branch Değiştir / Oluştur

🗑️ Branch Silme

🔀 Branch Kodunu Ana Koda Birleştir

🧱 Commit Yönetimi

✏️ Son Commit'i Düzenle

🕰️ Eski Commit'lere Dön / Branch Gezisi

🔄 Reset Modları

🔙 Belli Commit'i Geri Al (Revert)

🧭 Reflog: Silinen Commit'leri de Gör

📘 README İçerik Rehberi

🧩 Temel Bölümler

🤖 READMEAI ile README Oluşturma

🐙 GitHub CLI — Mini Özet

📥 Kurulum

📦 Repo İşlemleri

🔹 Repo klonlama

🔹 Yeni repo oluşturma

🔄 Pull Request (PR) İşlemleri

🔹 Yeni PR açma

🔹 PR'ları listeleme

🔹 PR detayını görme

🔹 PR birleştirme (Merge)

🔀 Issue İşlemleri

🔹 Issue oluşturma

🔹 Issue listeleme

🔹 Issue görüntüleme

🔧 Branch & Commit Yönetimi

🔹 Repo fork etme

🔹 Commit geçmişini tarayıcıda aç

🔗 GitHub Web'e Geçiş

Repo sayfasını tarayıcıda aç

PR veya Issue tarayıcıda aç

🔐 Kimlik & Token İşlemleri

🧭 Kısa Özet Tablosu

⚔️ Git Merge & Rebase

🔀 Merge Akışı

🔁 Rebase Akışı (ekip içi kullanımda dikkat)

🔙 Merge Geri Alma (Undo Merge)

Senaryo 1: Merge henüz push edilmedi (local)

Senaryo 2: Merge push edildi (remote'da var)

Senaryo 3: 2 önceki merge'ü geri alma

Senaryo 4: Birden fazla merge'ü geri alma

`-m 1` vs `-m 2` ne demek?

Merge Geri Alma Karşılaştırma (Comparison)

Interactive Rebase

Pratik Senaryo: Son 3 Commit'i Birlestirme

Commit Mesajini Degistirme

Commit Siralama ve Silme

Git Hooks

Temel Hook Turleri

Örnek: pre-commit Hook

Örnek: commit-msg Hook

Husky + lint-staged Kurulumu

commitlint Kurulumu

İleri Seviye Git Komutları

Cherry-pick

Bisect ile Otomatik Bug Bulma

Stash İleri Kullanım

Reflog ile Kayip Commit Kurtarma

Worktree İleri Kullanım